ΑΙΣΧΥΛΟΣ

(Ελευσίνα 525/4 – Γέλα Σικελίας 456/5 π.Χ.)

Για τη ζωή του Αισχύλου δεν υπάρχουν πολλές πληροφορίες, αφού οι σύγχρονοί του ενδιαφέρονταν κυρίως για τα έργα παρά για τους δημιουργούς τους. Και αργότερα όμως, οι βιογράφοι της πλατωνικής και της αριστοτελικής σχολής αναφέρθηκαν σε μία παράδοση που σήμερα δεν θεωρείται ασφαλής. Δύο μαρτυρίες υπάρχουν για τη ζωή του: ο Μεδικαίος ή Λαυρεντιανός κώδικας -ο σπουδαιότερος από τους κώδικες του Αισχύλου- που περιέχει και τις επτά σωζόμενες  τραγωδίες του, και το σύντομο σημείωμα στο λεξικό των βυζαντινών χρόνων Σουΐδα, όπου μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι ο Αισχύλος έγραψε 90 έργα.

Ωστόσο, αξιόλογο είναι το Πάριο χρονικό (3^ος αι. π.Χ.), το οποίο περιέχει   σημαντικές χρονολογίες της ελληνικής ιστορίας και μεταξύ άλλων αναφέρει και την πληροφορία για τη γέννηση του Αισχύλου.   

Ο Αισχύλος  γεννήθηκε στην Ελευσίνα γύρω στο 525 π.Χ. και . είχε πατέρα ευπατρίδη,  τον Ευφορίωνα, ενώ αδέλφια του ήταν ο Αμεινίας, ο Κυναίγειρος και η Φιλοπαθώ, μητέρα του μεταγενέστερου τραγικού ποιητή Φιλοκλή. Τα δύο παιδιά του, ο Ευαίων και ο Ευφορίων, ήταν επίσης τραγικοί ποιητές, ο δεύτερος μάλιστα φέρεται να νίκησε το 431 π.Χ. στους ίδιους αγώνες τόσο τον Σοφοκλή όσο και τον Ευριπίδη. Η πρώτη του νίκη σε δραματικό αγώνα ήταν το 484 π.Χ. και η τελευταία του το 458 π.Χ. Για τη μόρφωση του Αισχύλου δεν είναι τίποτα γνωστό με ακρίβεια, όμως τα έργα του μαρτυρούν βαθιά γνώση των ομηρικών επών και του κύκλου των ποιητών του διδακτικού έπους, ενώ διακρίνεται σ’ αυτά η επίδραση των λυρικών ποιητών  και ιδιαίτερα του Σόλωνα. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν   ότι ο Αισχύλος μυήθηκε στα μυστήρια της γενέτειράς του. Ο Αριστοτέλης και ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, οι οποίοι κάνουν υπαινιγμό σε μία δίκη που έγινε εναντίον του, στην οποία τον κατηγόρησαν ότι είχε αποκαλύψει ορισμένες τελετουργίες των   Ελευσίνιων μυστηρίων, προσθέτουν ότι αθωώθηκε, γιατί απλούστατα δεν μπορούσε να κοινολογήσει κάτι που δεν του είχε αποκαλυφθεί. Πολέμησε πολλές φορές στους Περσικούς πολέμους. Η ανδρεία του στη μάχη του Μαραθώνα, όπου σκοτώθηκε ο αδελφός του Κυναίγειρος, αναφέρεται στο γνωστό επίγραμμα που εικάζεται ότι είχε συνθέσει ο ίδιος για τον τάφο του: «… αλκήν δ’ ευδόκημον Μαραθώνιον άλσοςαν είποι και βαθυχαιτήσεις Μήδος επισταμένος».  Στον διαγωνισμό σύνθεσης επιγράμματος για τους ήρωες που έπεσαν σε αυτή τη μάχη, τον νίκησε ο Σιμωνίδης.

Ως δραματικός ποιητής, ο Αισχύλος εμφανίστηκε γύρω στα 500 π.Χ., κατά τη διάρκεια της 70^ης Ολυμπιάδας, στην οποία έλαβε μέρος σε δραματικούς αγώνες μαζί με τον Πρατίνα και τον Χοιρίλο. Την πρώτη του νίκη, όμως, την οποία ακολούθησαν άλλες δώδεκα όσο ζούσε αλλά και πολλές  (24 σύμφωνα με το λεξικό Σουΐδα) μετά τον θάνατό του, την κέρδισε το 484 π.Χ. Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα (το 470 π.Χ.), την εποχή της μεγάλης ακμής του ταξίδεψε στη Σικελία, ύστερα από πρόσκληση του φιλόμουσου τυράννου των Συρακουσών, Ιέρωνα, όπου επανέλαβε ίσως τους Πέρσες και παρουσίασε τις Αιτναίες, τραγωδία που έγραψε προς τιμήν της πόλης Αίτνας, την οποία είχε ιδρύσει ο Ιέρων. Επέστρεψε ύστερα στην Αθήνα, όπου το 468 τον νίκησε στους μουσικούς αγώνες ο νεαρός Σοφοκλής. Δέκα χρόνια αργότερα γνώρισε τον μεγαλύτερο θρίαμβό του με την Ορέστεια. Εγκατέλειψε και πάλι την Αθήνα για άγνωστους λόγους  (ο Αριστοφάνης στους Βατράχους υπαινίσσεται ως αιτία τη δυσαρέσκειά του από το αθηναϊκό κοινό) και ξαναγύρισε στη Σικελία, όπου και πέθανε στη Γέλα (σύμφωνα με μια μεταγενέστερη επινόηση, τον σκότωσε μία χελώνα, που έπεσε πάνω στο κεφάλι του από το στόμα ενός αετού). Η κηδεία του τελέστηκε με ευλαβικό προσκύνημα των υπηρετών της τραγικής μούσας,   αλλά και οι Αθηναίοι τίμησαν τη μνήμη του, ψηφίζοντας «χορόν λαμβάνειν», πληρώνοντας, δηλαδή, δαπάνη για όποιον ήθελε να διαγωνιστεί ανεβάζοντας τις τραγωδίες του. Τα σπουδαιότερα σωζόμενα έργα του ήταν τα εξής: IΚΕΤΙΔΕΣ, ΠΕΡΣΑΙ, ΕΠΤΑ ΕΠΙ ΘΗΒΑΣ, ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ ΔΕΣΜΩΤΗΣ, ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ, ΧΟΗΦΟΡΟΙ, ΕΥΜΕΝΙΔΕΣ.